Το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας ζητά την άμεση χρηματοδότηση, δημοπράτηση και υλοποίηση του έργου βάσει των ήδη εγκεκριμένων μελετών αποκατάστασης και επανάχρησης.
Την άμεση χρηματοδότηση και δημοπράτηση του έργου οριστικής αποκατάστασης του Δημοτικού Σχολείου Κάτω Αμπελοκήπων ζητά από την Υπουργό Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, με σχετικό αίτημα που απέστειλε σήμερα.
Το Δημοτικό Σχολείο Κάτω Αμπελοκήπων έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1γ του ν. 3028/2002 (ΦΕΚ 159/ΑΑΠ/31.07.2018), λόγω «της ιδιαίτερης ιστορικής και κοινωνικής σημασίας του, αφού είναι συνδεδεμένο με την ιστορία του τόπου και αποτελεί σημείο αναφοράς για τους κατοίκους».
Η ιστορική σημασία του κτηρίου έχει ενισχυθεί και θεσμικά. Με την υπ’ αριθ. 55/2024 ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πύλου–Νέστορος (συνεδρίαση της 30.04.2024), ο χώρος καθιερώθηκε ως επίσημος ιστορικός τόπος εορτασμού της 9ης Μαΐου, ημέρας λήξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τιμής της Εθνικής Αντίστασης, καθώς αποτέλεσε το Αρχηγείο Εθνικής Αντίστασης Νότιας Μεσσηνίας κατά τη διάρκεια του Β΄ ΠΠ.
Έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες – Απομένει η υλοποίηση
Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει ήδη συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία και ωρίμανση του έργου:
- Το 2025: Εγκρίθηκε πίστωση ύψους 20.000 ευρώ για την εκτέλεση επειγουσών εργασιών άρσης ετοιμορροπίας, με στόχο την αντιμετώπιση των άμεσων κινδύνων για το κτήριο.
- Παράλληλα: Με χρηματοδότηση ύψους 42.000 ευρώ, ολοκληρώθηκαν οι απαιτούμενες μελέτες αποκατάστασης και επανάχρησης του μνημείου.
Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, κατά την 45η Συνεδρίασή του στις 27.11.2025, γνωμοδότησε ομόφωνα και, με την από 13.01.2026 απόφαση της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης του Υπουργείου Πολιτισμού, οι μελέτες εγκρίθηκαν για την αποκατάσταση και επανάχρηση του μνημείου ως «Παρατηρητηρίου Πολιτιστικής Κληρονομιάς και εστίας Πολιτιστικών εκδηλώσεων και Επιμορφωτικών δράσεων».
Με τον τρόπο αυτό, έχουν ήδη ολοκληρωθεί τα βασικά στάδια μελέτης, ωρίμανσης και θεσμικής έγκρισης. Η συνολική δημόσια επένδυση μέχρι σήμερα ανέρχεται σε περίπου 62.000 ευρώ.
Οι επείγουσες εργασίες προστασίας, ωστόσο, δεν αποτελούν οριστική αποκατάσταση. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι πλέον η εξασφάλιση της χρηματοδότησης και η έναρξη της υλοποίησης του έργου βάσει των ήδη εγκεκριμένων μελετών.
Ένα ώριμο έργο με ευρύτερη πολιτισμική προοπτική
Η αποκατάσταση του Δημοτικού Σχολείου Κάτω Αμπελοκήπων αποκτά παράλληλα ευρύτερη σημασία στο πλαίσιο της επίσημης πρότασης για τη δημιουργία του πρώτου «Αστροχωριού» στην Ελλάδα στους Κάτω Αμπελοκήπους.
Η πρόταση έχει κατατεθεί στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και στον Δήμο Πύλου–Νέστορος από το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, τον Αστρονομικό Όμιλο Καλαμάτας και το Κέντρο Μελέτης Λαογραφίας Καλλιθέας Μεσσηνίας.
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού αυτού, το Δημοτικό Σχολείο Κάτω Αμπελοκήπων προβλέπεται να ενταχθεί στο ευρύτερο δίκτυο φυσικών και πολιτιστικών πόρων της περιοχής. Μετά την αποκατάστασή του, θα αξιοποιηθεί σύμφωνα με τις εγκεκριμένες μελέτες ως «Παρατηρητήριο Πολιτιστικής Κληρονομιάς και εστία Πολιτιστικών εκδηλώσεων και Επιμορφωτικών δράσεων», συνδέοντας την ιστορική μνήμη με την επιστήμη, την εκπαίδευση και τον θεματικό τουρισμό.
Το αίτημα προς το Υπουργείο Πολιτισμού
Το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας ζητά από την Υπουργό Πολιτισμού την άμεση εξασφάλιση της απαιτούμενης χρηματοδότησης, μέσω κατάλληλου χρηματοδοτικού εργαλείου του Υπουργείου ή άλλης διαθέσιμης εθνικής ή συγχρηματοδοτούμενης πηγής. Παράλληλα, ζητά να εξεταστεί, εναλλακτικά ή συμπληρωματικά, η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος, καθώς και να κινηθούν άμεσα οι απαιτούμενες διαδικασίες για τη δημοπράτηση και έναρξη του έργου.
«Ο χρόνος πλέον πιέζει. Κάθε νέα καθυστέρηση επιβαρύνει την κατάσταση του μνημείου, αυξάνει το κόστος της παρέμβασης και ενισχύει τον κίνδυνο μη αναστρέψιμων φθορών. Σήμερα έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί οι απαιτούμενες μελέτες για την υλοποίηση του έργου. Αυτό που απομένει είναι το αποφασιστικό βήμα: η εξασφάλιση της αναγκαίας χρηματοδότησης και η άμεση έναρξη της οριστικής αποκατάστασης», τονίζει το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, ενώ εκφράζει τη βεβαιότητα ότι η μέχρι σήμερα σημαντική συμβολή του Υπουργείου Πολιτισμού θα έχει συνέχεια και ότι το έργο θα περάσει άμεσα στη φάση της υλοποίησης.
To Αίτημα προς το ΥΠΠΟ:
