ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ:
Οι απαντήσεις της Περιφερειακής Αρχής στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 21 Οκτωβρίου, στο θέμα που έθεσε η Λαϊκή Συσπείρωση για τα επαναλαμβανόμενα εργατικά ατυχήματα στη Motor Oil και την κατάσταση των Σχεδίων Αντιμετώπισης Τεχνολογικών Ατυχημάτων Μεγάλης Έκτασης (ΣΑΤΑΜΕ), όχι μόνο δεν καθησυχάζουν, αλλά προκαλούν ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία και σοβαρά ερωτήματα.
Μέσα σε μόλις έξι ημέρες, δύο σοβαρά εργατικά ατυχήματα στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους είχαν ως αποτέλεσμα δύο εργάτες να χάσουν τη ζωή τους και τέσσερις να τραυματιστούν, οι δύο σοβαρά. Τα περιστατικά αυτά προστίθενται σε μια μακρά αλυσίδα εργατικών ατυχημάτων, αναδεικνύοντας τους σοβαρούς κινδύνους για τους εργαζόμενους, αλλά και τις πιθανές συνέπειες ενός βιομηχανικού ατυχήματος μεγάλης έκτασης για ολόκληρη την περιοχή.
Από τις απαντήσεις της Περιφερειακής Αρχής προκύπτει ότι το Εξωτερικό ΣΑΤΑΜΕ ενώ καταρτίστηκε το 2022, εγκρίθηκε μόλις το 2024. Τα στοιχεία που βασίστηκε η κατάρτισή του είναι η Μελέτη Ασφαλείας της εταιρείας (έκδοση 4, Σεπ. 2021) και το Εσωτερικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης (αναθεώρηση 2016)! Εγκρίθηκε δηλαδή χωρίς να περιλαμβάνει τις νέες εγκαταστάσεις που στο μεταξύ είχαν τεθεί σε λειτουργία, όπως η μονάδα υδρογόνου και άλλες.
Η νέα Μελέτη Ασφαλείας της εταιρείας, που αποτυπώνει τις αλλαγές στις εγκαταστάσεις της Motor Oil, διαβιβάστηκε στην Περιφέρεια τον Μάιο του 2026. Με βάση τα όσα αναφέρθηκαν και σύμφωνα με τις οδηγίες του αρμόδιου Υπουργείου, η Περιφέρεια διαθέτει προθεσμία για την κατάρτιση του νέου εξωτερικού ΣΑΤΑΜΕ, έως το 2029!
Δηλαδή, οι εγκαταστάσεις επεκτείνονται και λειτουργούν, ενώ τα σχέδια αντιμετώπισης ενός μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος ακολουθούν με καθυστέρηση ετών.
Και στο μεταξύ, ποιος διασφαλίζει ότι υπάρχουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των εργαζομένων και των κατοίκων; Πώς αντιμετωπίζονται οι κίνδυνοι από τις νέες μονάδες, οι πιθανές αλυσιδωτές επιπτώσεις σε γειτονικές εγκαταστάσεις και οι συνέπειες ενός σεισμού ή μιας μεγάλης πυρκαγιάς;
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της νέας μονάδας διαχωρισμού προπανίου και προπυλενίου (C3-Splitter), με δεξαμενές αποθήκευσης προπυλενίου 4.000 τόνων. Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία της εταιρείας, η μονάδα είχε ολοκληρωθεί και τεθεί σε λειτουργία από το 2025, ενώ το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξέδωσε έγκριση εγκατάστασης μόλις στις 14 Αυγούστου 2026. Δηλαδή, το Υπουργείο χορήγησε τη συγκεκριμένη έγκριση σε μια μονάδα που ήδη ήταν σε λειτουργία!
Με ποιο αδειοδοτικό καθεστώς λειτουργούσε μέχρι τότε και ποιοι έλεγχοι είχαν προηγηθεί; Πότε θα ενταχθεί στο εξωτερικό ΣΑΤΑΜΕ; Πολύ περισσότερο όταν, σύμφωνα με την Περιφερειακή Αρχή, έχουν ήδη κατατεθεί προτάσεις και για πρόσθετες μονάδες. Θα συνεχίζεται η επέκταση των εγκαταστάσεων, με τα σχέδια προστασίας εργαζομένων και κατοίκων να ακολουθούν με καθυστέρηση ετών;
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αναφορά του Περιφερειακού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας ότι τον Μάιο του 2026 σημειώθηκε διαρροή σε δεξαμενή της Motor Oil, για την αντιμετώπιση της οποίας κινητοποιήθηκαν η Πυροσβεστική και άλλες δυνάμεις. Για το περιστατικό αυτό δεν έχει εντοπιστεί καμία επίσημη δημόσια ενημέρωση, ενώ δεν γνωρίζουμε ούτε το μέγεθος της διαρροής ούτε τα μέτρα που εφαρμόστηκαν.
Η αποκάλυψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τα πρόσφατα θανατηφόρα ατυχήματα, όταν, σύμφωνα με καταγγελίες, η εργοδοσία επιδίωξε να συνεχιστούν οι εργασίες, σαν να μη συνέβη τίποτα! Προκύπτουν έτσι σοβαρά ερωτήματα για το περιεχόμενο και κυρίως για την εφαρμογή των εσωτερικών και εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης. Σε περίπτωση διαρροής επικίνδυνων ουσιών ή σοβαρού ατυχήματος, ποιο είναι το πρώτο μέλημα; Να μη διαταραχθεί η ομαλή λειτουργία της επιχείρησης ή να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία εργαζομένων και κατοίκων από ενδεχόμενους κινδύνους; Ποιος ελέγχει εάν τα προβλεπόμενα μέτρα εφαρμόζονται πραγματικά;
Τελικά, ποιος ελέγχει ποιον; Δεν μπορεί οι εγκαταστάσεις να επεκτείνονται, τα σχέδια αντιμετώπισης μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων να καθυστερούν να προσαρμοστούν στις αλλαγές και η προστασία των εργαζομένων και του πληθυσμού να εξαντλείται σε τυπικές διαδικασίες.
Η επίκληση των νόμιμων προθεσμιών δεν απαντά στο ουσιαστικό ερώτημα: ποια μέτρα προστασίας ισχύουν και εφαρμόζονται σήμερα; Γνωρίζουν οι κάτοικοι τους κινδύνους και τα μέτρα αυτοπροστασίας; Υπάρχουν το αναγκαίο προσωπικό, τα μέσα και ο σχεδιασμός για την άμεση αντιμετώπιση ενός τέτοιου συμβάντος και τελικά την εφαρμογή στην πράξη αυτών των σχεδίων;
Η Λαϊκή Συσπείρωση απαιτεί να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία για τη διαρροή του Μαΐου 2026 και τα μέτρα που εφαρμόστηκαν, καθώς και το πλήρες αδειοδοτικό καθεστώς των νέων μονάδων και η αποτύπωσή τους στις Μελέτες Ασφαλείας και στα ΣΑΤΑΜΕ. Να ελεγχθεί ουσιαστικά η εφαρμογή των σχεδίων έκτακτης ανάγκης, να επικαιροποιούνται έγκαιρα με βάση κάθε μεταβολή των εγκαταστάσεων και να εξασφαλιστούν η στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών, τα αναγκαία μέσα προστασίας, η ενημέρωση και η εκπαίδευση των εργαζομένων και του πληθυσμού.
Η προστασία της ζωής των εργαζομένων και του λαού δεν μπορεί να αφήνεται στην τύχη ούτε να υποτάσσεται στα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων!